AFVN


En dan is er Trump (2). De oligarch kiest zijn vrienden

Dit is het tweede artikel rond de verkiezing van Donald Trump als nieuwe president van de VS. Zijn binnenlandse bondgenoten, de rol van de Amerikaanse ‘schaduwstaat’ en de wereldwijd verscherpte tegenstellingen.

Kees van der Pijl

Het Westen verliest al langere tijd economisch terrein en probeert dat te compenseren met de inzet van geweld. Dit geweld bestrijkt een breed scala van elektronische bewaking; van inmenging in de politieke ontwikkeling via ‘kleuren’-revoluties, chantage, moord en staatsgrepen; van economische oorlogvoering middels sabotage en sancties; en van militair geweld.

Hillary Clinton zou deze koers onverkort voortgezet hebben, maar bij Trump is dat minder zeker.

Is Trump dan de belichaming van een moment in de historische ontwikkeling waarop het Westen, onder Amerikaanse leiding, zijn poging opgeeft om zijn neergang met geweld te compenseren? Als dit al zo zou zijn, met de nadruk op ‘als’, dan krijgt de autoritaire, populistische kant van Trump alleen nog maar meer betekenis.

Bij velen is de opluchting zo groot dat Hillary Clinton het niet is geworden (Diana Johnstone noemt haar in haar boek de ‘Koningin van de Chaos’) … dat men van de schrik denkt dat Trump daarom wel zal meevallen.

Maar Trump is een Amerikaanse ‘oligarch’. Hij is de op 155 na rijkste man van de VS geworden met onroerendgoedtransacties, onderbetaalde arbeid, onbetaalde rekeningen en belastingontwijking.

Trumps vrienden zijn van hetzelfde laken een pak. Uit de wereld van het grote kapitaal zijn dat de eigenaar van de bouwmarkt Home Depot, Bernard Marcus, een felle antivakbondsondernemer en tegenstander van iedere vorm van arbeidersrechten, en Steven Mnuchin, afkomstig van de beruchte bank Goldman Sachs die in elke Amerikaanse regering vertegenwoordigd is en ook in de EU sleutelposities inneemt.

En dan zijn daar uiterst rechtse politici, zoals Newt Gingrich, voormalig voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en herhaaldelijk in schandalen betrokken; Rudy Giuliani, de burgemeester van New York die het puin van 9/11 liet verschepen naar het Midden-Oosten nog voordat het onderzocht was op sporen; en John Bolton, een extreme tegenstander van wapenbeheersing.

Ron Paul echter, een libertaire Republikeinse ex-presidentskandidaat en militante anti-oorlogsactivist, sprak medio november de hoop uit dat Trump zich niet zou laten inpakken door de ‘schaduwstaat’. Dat zijn de niet-verkozen krachten die de werkelijke macht uitoefenen: het grote kapitaal, het militair-industriële complex, de wereld van de geheime diensten, de FBI en de grote socialemediaconcerns die daaraan de data leveren.

Maar die schaduwstaat ontloop je niet. Het transitieteam en het toekomstige kabinet zullen ongetwijfeld allebei traceerbaar zijn naar de schaduwstaat, met andere woorden: de heersende klasse. Het Congres zal iedere kabinetsbenoeming in dit opzicht toetsen.

Daar ligt Trumps betekenis dan ook niet. Zoals Reagan in de jaren zeventig de mascotte was van de krachten die de linkse opmars wereldwijd wilden terugdringen, zo zal Trump het symbool kunnen worden van de pas-op-de-plaats. En daar komen het binnenlandse autoritaire kapitalisme, de toegenomen spionage via de Patriot Act en de verloren wereldpositie van de VS bij elkaar.

Liegen en bedriegen

Het naoorlogse kapitalisme was nog gebaseerd op compromissen, zowel nationaal als internationaal. En ook toen Reagan de tegenaanval tegen links inzette, had het toonaangevende financiële kapitaal nog een forse bondgenoot, namelijk de middenklasse die huizen en aandelen bezit. Dit klassencompromis verleende een maatschappelijk draagvlak aan het Reagan-offensief tegen de arbeiders, de Derde Wereld en het Sovjetblok.

Maar na 1991 is het kapitalisme geradicaliseerd tot een systeem dat zich niet langer met materiële compromissen verzekert van maatschappelijke steun, maar dit hooguit nog bereikt met liegen en bedriegen.

Onze media hebben dit tot een ware kunstvorm verheven. Het lijkt alsof je gewoon nieuws te horen krijgt, maar het gaat vooral over ‘terroristische dreiging’, ‘Russische dreiging’ en allerlei ‘human interest’. Zo krijg je de mensen in allerlei politieke projecten mee; niet langer door ze lotsverbetering voor te houden, maar door in te spelen op hun angsten en emoties.

Tegelijkertijd heeft het huidige kapitalisme een extreme ongelijkheid voortgebracht; lees Piketty’s Kapitaal in de eenentwintigste eeuw.

Het speculatieve financiële kapitaal heeft ons in de crisis van 2008 gestort en mocht vervolgens op kosten van de gemeenschap het hele kaartenhuis weer opbouwen. Maar omdat het niet langer op een reëel, levensvatbaar project berust, moet het nu gedekt worden door stemmingmakerij, afluisteren en de inperking van rechten. Ook dat zullen Trump en zijn vrienden niet veranderen.

Autoritair

Overal in de wereld komen oligarchen aan de macht. Dat gebeurt direct, zoals bij Berlusconi en Trump, of anders indirect via beroepspolitici die hun vertrouwen genieten en een autoritaire politiek voorstaan.

Die politici mogen dan een graantje mee pikken. Denk aan Tony Blair, vertrouweling van Murdoch, inmiddels goed voor 12 miljoen pond per jaar. Of denk aan Hillary Clinton, die bovendien oorlog wilde voeren en ‘Poetin’ klem wilde rijden. Trump ziet echter een medestander in Poetin, omdat ook die het oligarchisch kapitalisme vertegenwoordigt.

In de VS, Rusland, China en de EU kraakt het systeem in zijn voegen. Daar is voor alle oligarchen en hun dienaren nog hoop, als zij de handen ineenslaan ‘tegen het terrorisme’: lees de onbeheersbaar geworden, mobiele mensenzee die gestaag uitdijt naar 10 miljard.

Maar tegelijkertijd zal door de autoritaire politiek van de oligarchie ook de onrust over de afbraak toenemen, en de bevolking zal haar onvrede met de bestaande orde tot uiting brengen. (3)

Bron: http://comitevanwaakzaamheid.org/2017/01/07/en-dan-is-er-trump-2-de-oligarch-kiest-zijn-vrienden/