Persbericht
“Ga zo
door.” Met deze woorden sloot Heinrich Fink, voorzitter van de
VVN-BdA, het congres over de geschiedenis voor de ruim 100 deelnemers,
die op 3 oktober in het voormalig kamp Buchenwald aanwezig waren.
Gedurende het hele weekend hadden jonge en oude antifascisten uit
alle delen van het land gediscussieerd over het thema “Hoe gaat
de volgende generatie om met de geschiedenis?”. Ook was er aandacht
voor het zo langzamerhand wegvallen van ooggetuigen en het feit, dat
de afstand in de tijd voor volgende generaties steeds groter wordt
en of er nieuwe wegen en ingangen gevonden kunnen worden voor het
verwerken van de geschiedenis in een antifascistisch perspectief.
In dit kader moet ook bepaald worden welke ideologische tegenstellingen
er in het historisch-politieke debat dreigen te gaan optreden onder
meer in het omgaan met slachtoffers in de voorbereiding op 60 jaar
bevrijding.
Het congres werd afgesloten met een verklaring:
Verklaring
van de conferentie over geschiedenis van de VVN-BdA
De historisch-politieke discussies van de jaren 90 leverden enerzijds
het volgende op:
- een openlijk veroordelen en belasteren van het antifascisme en alle
pogingen tot verwerken van de geschiedenis vanuit een marxistisch
standpunt
- een heropleving van de hypothese over een totalitair systeem, die
inhield een vereenzelviging van nazi-verleden en DDR-geschiedenis
- intensieve pogingen om het verzet binnen de arbeidersbeweging uit
de openbaarheid te verdringen
en anderzijds:
- een massaal zich bezighouden met dwangarbeid in vele steden en gemeentes
- het erkennen van slachtoffers van het nazi-regime, die tot nu toe
niet in beeld waren (deserteurs, dienstweigeraars, homoseksuelen,
slachtoffers van euthanasie e.a.)
- het debat over het aandeel van de Wehrmacht in de nazi-misdaden
- het zich bezighouden met de verantwoordelijkheid van de Duitsers
voor de moord op de Europese joden
- de uitbreiding naar diverse vormen van herinnering aan vervolging
en verzet in de afzonderlijke regio’s
Vandaag beleven wij een nieuwe fase in het historisch-politieke debat,
dat ook, tijdens de voorbereiding op de 60e verjaardag van de bevrijding
van fascisme en oorlog, gericht is op verbloeming en vergoelijken
van de fascistische misdaden enerzijds en geschiedkundig verwerken
van het fascistische verleden anderzijds.
Hierbij gaat
het vooral om:
- het verdonkeremanen van de maatschappelijke oorzaken, die hebben
geleid tot de opkomst van de nazi’s en het ontstaan van oorlog
en volkerenmoord. Zij die van deze politiek profijt hadden en een
groot deel van de daders worden zoveel mogelijk uit de openbaarheid
weggehouden;
- het ononderbroken aanknopen aan de tradities van de daders, speciaal
binnen de militaire tradities. Een geschiedenis, die op deze wijze
wordt gerechtvaardigd, maakt het ook mogelijk om de Bundeswehr „zonder
voorwaarden“ in te zetten op de plaatsen van inzet van de Wehrmacht;
- het in de propaganda afschilderen van de Duitsers als slachtoffers
van een bommenoorlog, als slachtoffers van de geallieerde bezetting,
als slachtoffers van „verjaging“ (= Vertreibung). Vragen
over de maatschappelijke verantwoordelijkheid en de gevolgen van de
fascistische misdaden verdwijnen achter het begrip slachtoffer;
- het focussen in de geschiedenis van het Duitse verzet op de daden
van de „elite“, terwijl het verzet „aan de basis“
en het georganiseerde politieke verzet van de arbeidersbeweging worden
gemarginaliseerd.
Tijdens de voorbereiding
op de 60e verjaardag van de bevrijding hebben wij behoefte aan openbaar
en individueel gedenken aan vervolging en verzet in al zijn breedte
en verscheidenheid. Wij werken samen met andere leden van de volgende
generatie bij het zoeken naar eigen wegen voor het verwerken van onze
eigen geschiedenis, waarin herinnering uit antifascistisch perspectief
de boventoon voert.
Wij willen herinneringen ophalen aan alle mensen, die met inzet van
hun leven en hun vrijheid verzet tegen het nazi-regime hebben gepleegd.
De Duitse tegenstanders van de nazi’s maakten, of zij nu streden
in Duitsland of in de bezette gebieden, deel uit van de wereldwijde
coalitie tegen Hitler.
Wij roepen iedereen op om historische verjaardagen niet alleen als
gedenkdagen te vieren. Deze dagen zijn een uitdaging tot politiek
optreden in de strijd tegen de huidige heropleving van nazisme, nationalisme,
racisme en antisemitisme in politiek en maatschappij.
Weimar-Buchenwald,
3 oktober 2004
