Buitengewoon
Congres FIR 2011 – Wenen
Vanwege het
overlijden van voorzitter van de FIR Michel Vanderborght eind 2010
vond op 1 juli 2011 een Buitengewoon Congres plaats om een nieuwe
voorzitter te kiezen. Ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van
de FIR besloot het Uitvoerend Comité congres en viering aan
elkaar te koppelen.
Vrijdag 1 juli
2011 vond het Buitengewoon Congres van de FIR plaats in Wenen. Het
eerste deel van de delegatie van AFVN/BvA, Suzan Yucel, Peter van
Griensven, Piet Schouten, vertrok vrijdagmiddag vanaf Rotterdam Airport
naar Wenen. Na aanmelding in het hotel en de hartelijke begroetingen
van aanwezige delegaties uit diverse landen van Europa vertrok het
gezelschap gezamenlijk per U-Bahn naar het Altes Rathaus. Hier is
tevens het DOZ (Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstands)
gevestigd met archief en verzetsmuseum. De Oostenrijkse zusterorganisaties
waren gastheer, met bijzondere dank aan Albert Dlabaja, voorzitter
van het Bundesverband österreichischer AntifaschistInnen, WiderstandskämpferInnen
und Opfer des Faschismus (KZ-Verband VdA) Na een welkomstwoord van
Ulrich Schneider, secretaris-generaal van de FIR en ereleden van de
FIR vond de verkiezing plaats van een nieuwe voorzitter van de FIR.
Eind 2010 overleed de voorzitter Michel Vanderborght . Zijn weduwe
Marie-Louise was eregast. Het gehele congres nam ter nagedachtenis
1 minuut stilte in acht voor deze voormalige verzetsstrijder en alom
geliefde Belgische voorzitter.
Als nieuwe voorzitter
van de FIR werd Vilmos Hanti uit Hongarije gekozen, vanwege zijn bewezen
kwaliteiten als vice-voorzitter en zijn verleden als voorvechter van
antifascisme en wereldvrede. Als vice-voorzitters werden vervolgens
Christos Tsintzilonis (Griekenland), Ilja Krajwe (Rusland) en Piet
Schouten (Nederland) gekozen. Verdere leden van het Uitvoerend Comité
werden Inge Ellerich (Oostenrijk) en Chavdar Stoimenov (Bulgarije)
door het congres gekozen.
Tijdens het congres
werd aandacht geschonken aan het verschijnen van de Brochure ’60
jaar FIR 1951-2011’ in het Engels, Duits en Frans, voorzien van
foto’s uit die periode. Het boekje is verkrijgbaar via het secretariaat
van de AFVN/BvA voor een bijdrage van € 3.
Op zaterdag 2 juli werd de feestelijke viering van 60 jaar FIR muzikaal
geopend met liederen van Oostenrijkse verzet, waarna de Hongaarse
oprichter van de FIR Miklós Szigetvári een welkomstrede
hield. Verwelkomd werd een grote delegatie uit Griekenland die met
4 bussen een rondreis langs gedenkplaatsen maakten. In de loop van
de ochtend voegden Hein van Kasbergen en Marjan Hoogstrate uit Nederland
zich bij onze groep. Door middel van een Power Point presentatie leidde
Ulrich Schneider de aanwezigen door 60 jaren antifascistisch werk
van de FIR en alle aangesloten organisaties. De veteranen werden geëerd
door uitreiking van een medaille door David Pereira (Portugal), het
jongste lid van het UC. Namens de AFVN nam Piet Schouten een medaille
in ontvangst voor Celine van der Hoek voor haar jarenlange inzet,
als voormalige concentratiekampgevangene, in de geschiedenisoverlevering
en haar antifascistisch werk in scholen en instituten.
Na de viering
werden de delegaties per bus vervoerd naar het centrale kerkhof van
Wenen. Niet alleen vindt men hier eregraven van beroemdheden (zoals
o.a. Strauss, Brahms, Mozart, Beethoven, von Suppé), maar is
de rustplaats bekend van de wreedheden uit de nazi-periode. Er zijn
diverse gedenkplaatsen voor de slachtoffers, verzetshelden, tegenstanders
van de nazi’s (neergeschoten deserteurs) enz. Op het kerkhof
is in april 1945 heftig gevochten tussen eenheden van het Rode Leger
en de Wehrmacht. Na afloop was een gezamenlijk maaltijd met alle delegatieleden
en eerste zitting van het nieuwe Uitvoerend Comité van de FIR.
Zondag bezoek
Gedenkplaats Mauthausen
Het concentratiekamp
Mauthausen werd in augustus 1938, vijf maanden na de annexatie van
Oostenrijk door nazi-Duitsland, opgezet met als doel een mannenkamp
in het Oostenrijkse gebied te realiseren, gevangeniscapaciteit te
bezitten voor de geplande oorlog. Het gebied rond Mauthausen was voorts
vooral geschikt vanwege de aanwezigheid van graniet, zodat de gevangenen
tewerkgesteld konden worden voor de winning van bouwmateriaal. Zoals
bij de meeste concentratiekampen van de nazi's waren de verblijf-
en arbeidsomstandigheden voor de - met name politieke - gevangenen
zeer slecht. Voorts bepaalden mishandeling, straf, ziekte en honger
het beeld van alledag. Gevangenen werden doodgeslagen, opgehangen,
of doodgeschoten. Er was een trap van 186 treden naar de diepte van
de granietgroeve, waar menigeen het leven liet. Zieke gevangenen liet
men bevriezen, verhongeren of werden gedood met fenol-injecties of
gifgas. Hoewel Mauthausen strikt genomen geen vernietigingskamp was
zoals Auschwitz-Birkenau of Treblinka, was er wel een gaskamer. Deze
bevond zich in een keldervertrek schuin onder het kampbordeel. In
dezelfde ruimte bevinden zich ook twee crematoria, van Topf und Söhne,
waar de vermoorde gevangenen werden verbrand. Voordat de lichamen
van de gevangenen werden verbrand, werden zij op de onderzoekstafel,
vlakbij gaskamers en ovens, door een arts ontdaan van kostbare protheses
als gouden tanden.
In Mauthausen
zijn gedurende de oorlog 197.464 gevangenen gedetineerd geweest, vanwege
hun politieke, religieuze opvattingen of instelling, vanwege hun seksuele
geaardheid of vanwege hun criminele verleden of als krijgsgevangene.
Meer dan 95.000 mensen werden in Mauthausen vermoord. Door de onderhandelingen
en inzet van de Sovjet-autoriteiten in bevrijd gebied van Oostenrijk
kon het kamp Mauthausen gered worden als gedenkplaats. In 1947 werd
tijdens een officiële ceremonie het beheer over voormalig KZ
Mauthausen overgedragen aan de Republiek Oostenrijk.
Bondskanselier,
Leopold Figl en kolonel General Alexei Sheltov, vertegenwoordiger
van de Soviet Commissaris Vladimir V. Kurasov, ondertekenen het verdrag
van overdracht.
Namens de FIR
legden voorzitter van de VvN (vereniging van vervolgden van het nazi-regime),
Duitsland, Thomas Willm en vice-voorzitter van de FIR, Piet Schouten,
een krans.
Nawoord
Maandag namen
we afscheid van Hein van Kasbergen en zijn vriendin Marjan, die na
een sightseeing de thuisreis aanvaardden. De overige leden maakten
zich op voor een toeristisch uitstapje van de Oostenrijkse hoofdstad,
Na afscheid van de Belgische, Griekse, Deense en Portugese en alle
overige aanwezigen, vlogen de drie overgebleven AFVN-gedelegeerden
dinsdagmiddag terug naar Rotterdam, vastbesloten zich in te zetten
voor de goede zaak. De komende tijd zal de AFVN zich – naast
de landelijke activiteiten - o.a. bezig houden met de:
- 30 september
bijeenkomst UC van de FIR in Brussel / bezoek aan Kamp Breendonck
- Tentoonstelling Verzet in de Tweede Wereldoorlog i.s.m. Europese
Unie
- Trein van 1000 jongeren naar Auschwitz – Birkenau mei 2012
